{"id":1364,"date":"2019-09-09T06:25:32","date_gmt":"2019-09-09T06:25:32","guid":{"rendered":"https:\/\/fomentoprl.cec.es\/?p=1364"},"modified":"2019-09-09T06:25:32","modified_gmt":"2019-09-09T06:25:32","slug":"riscos-psicosociais","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fomentoprl.cec.es\/index.php\/2019\/09\/09\/riscos-psicosociais\/","title":{"rendered":"Riscos psicosociais"},"content":{"rendered":"<p><strong>Que son os riscos psicosociais?<\/strong><\/p>\n<p>Os <strong>riscos psicosociais<\/strong> son os aspectos do dese\u00f1o e xesti\u00f3n do traballo, as\u00ed como os seus contextos sociais e organizativos, que te\u00f1en potencial para causar danos psicol\u00f3xicos ou f\u00edsicos. As\u00ed, unhas condici\u00f3ns psicosociais adversas est\u00e1n na orixe tanto de determinadas condutas e actitudes inadecuadas no desenvolvemento do traballo, como de determinadas consecuencias prexudiciais para a sa\u00fade e benestar da persoa traballadora.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Cales son os factores de risco psicosocial?<\/strong><\/p>\n<p>Non existe ning\u00fan imperativo legal que obrigue a considerar un criterio de clasificaci\u00f3n determinado relacionado coas condici\u00f3ns psicosociais. Esta circunstancia derivou na coexistencia de diferentes clasificaci\u00f3ns m\u00e1is ou menos homox\u00e9neas. Con todo, existe un consenso t\u00e9cnico e cient\u00edfico amplo, baseado en modelos te\u00f3ricos con evidencia emp\u00edrica, sobre o que se debe considerar como factor psicosocial. Unha mostra de factores de risco psicosocial poder\u00eda ser:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Contido do traballo<\/strong>: este factor ten que ver tanto con alg\u00fans aspectos do dese\u00f1o da tarefa (a cal define as esixencias da mesma e a s\u00faa forma de execuci\u00f3n) como co significado que ten para quen a realiza, mantendo ambas cuesti\u00f3ns unha relaci\u00f3n \u00edntima entre s\u00ed.<\/li>\n<li><strong>Carga e ritmo do traballo<\/strong>: este factor ten que ver cos aspectos que definen tanto a cantidade de traballo como os aspectos cualitativos do mesmo as\u00ed como co ritmo de traballo e os seus condicionantes e con cuesti\u00f3ns como os niveis atencionais requiridos para a execuci\u00f3n das tarefas.<\/li>\n<li><strong>Tempo de traballo<\/strong>: este factor fai referencia \u00e1 dimensi\u00f3n temporal do traballo, que incl\u00fae cuesti\u00f3ns como a cantidade de tempo traballado, distribuci\u00f3n, descansos entre xornadas e pausas no traballo, horarios at\u00edpicos, etc. A organizaci\u00f3n do tempo de traballo mant\u00e9n unha relaci\u00f3n directa con certos desordes fisiol\u00f3xicos (por exemplo, a fatiga, ou os derivados do traballo a quendas e nocturno) e pode afectar tam\u00e9n \u00e1reas da vida privada da persoa traballadora cando dificulta a conciliaci\u00f3n do tempo de traballo cos tempos da organizaci\u00f3n familiar e social.<\/li>\n<li><strong>Participaci\u00f3n e control<\/strong>: este factor fai alusi\u00f3n \u00e1 capacidade e posibilidade de que a persoa traballadora te\u00f1a para participar na toma de decisi\u00f3ns sobre distintos aspectos do desempe\u00f1o e organizaci\u00f3n do traballo de forma que poida exercer sobre eles un certo grao de control e autonom\u00eda.<\/li>\n<li><strong>Desempe\u00f1o de rol<\/strong>: este factor engloba todas aquelas cuesti\u00f3n relacionadas coa definici\u00f3n de funci\u00f3ns, responsabilidades, obxectivos dos postos de traballo as\u00ed como as relaci\u00f3ns funcionais con outras unidades da organizaci\u00f3n, isto \u00e9, coa definici\u00f3n de labores de cada posto.<\/li>\n<li><strong>Desenvolvemento profesional<\/strong>: este factor recolle aquelas cuesti\u00f3ns que afectan \u00e1 posici\u00f3n da persoa traballadora respecto \u00e1 s\u00faa organizaci\u00f3n en termos de pertenza \u00e1 mesma, crecemento, oportunidades dentro da mesma e tam\u00e9n \u00e1 consideraci\u00f3n de equidade entre o que a persoa traballadora achega e o que recibe da s\u00faa organizaci\u00f3n. Cuesti\u00f3ns como a ausencia de desenvolvemento profesional, inseguridade contractual ou inadecuado equilibrio entre o achegado pola persoa traballadora e a compensaci\u00f3n que por iso obt\u00e9n son fontes importantes de tensi\u00f3ns.<\/li>\n<li><strong>Relaci\u00f3ns interpersoais\/apoio social<\/strong>: este factor ref\u00edrese a aqueles aspectos das condici\u00f3ns de traballo que se derivan das relaci\u00f3ns que se establecen entre as persoas na contorna laboral. O concepto de \u00abapoio social\u00bb como moderador da tensi\u00f3n der\u00edvase de forma directa destas relaci\u00f3ns. As relaci\u00f3ns interpersoais poden proxectarse dentro da organizaci\u00f3n (comunicaci\u00f3n interna entre o persoal) ou cara a f\u00f3ra (comunicaci\u00f3n externa coa clientela, provedores) e poden ser a orixe de situaci\u00f3ns conflitivas de distinta natureza.<\/li>\n<li><strong>Equipos de traballo e exposici\u00f3n a outros riscos<\/strong>: a interacci\u00f3n entre a persoa traballadora e os equipos, m\u00e1quinas, ferramentas, software que se utilizan para o desempe\u00f1o das tarefas poden xerar certos problemas se se producen alg\u00fans desaxustes no uso e funcionamento dos mesmos. Este factor engloba aquelas cuesti\u00f3ns que te\u00f1en que ver co dese\u00f1o de equipos, o seu funcionamento, as s\u00faas esixencias sobre a persoa traballadora&#8230; O desempe\u00f1o do traballo en condici\u00f3ns de contorna f\u00edsica inadecuada pode causar estr\u00e9s. Igualmente ocorre co feito de exercer traballos perigosos ou traballar con equipos ou materiais que en si mesmo son nocivos.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Como se xestionan os factores psicosociais?<\/strong><\/p>\n<p>O empresario dese\u00f1ar\u00e1 adecuadamente os postos de traballo desde o punto de vista psicosocial e asegurar\u00e1, coas ferramentas propias da xesti\u00f3n da seguridade e sa\u00fade, que ese dese\u00f1o permita protexer a seguridade e sa\u00fade psicosocial das persoas traballadoras. A maneira de levar a cabo isto \u00e9 mediante unha identificaci\u00f3n e avaliaci\u00f3n dos riscos psicosociais axeitada e eficaz, tal como se recolle na regulamentaci\u00f3n preventiva.<\/p>\n<p>Para iso, o proceso preventivo debe axustarse aos seguintes pasos:<\/p>\n<ol>\n<li>Identificar os factores de risco.<\/li>\n<li>Elecci\u00f3n da metodolox\u00eda, t\u00e9cnicas e instrumentos que se han de aplicar.<\/li>\n<li>Planificaci\u00f3n e realizaci\u00f3n do traballo de campo (segundo a metodolox\u00eda escollida, realizaci\u00f3n de entrevistas, enquisas, \u2026).<\/li>\n<li>An\u00e1lise dos resultados e elaboraci\u00f3n dun informe.<\/li>\n<li>Elaboraci\u00f3n e posta en marcha dun programa de intervenci\u00f3n.<\/li>\n<li>Seguimento e control das medidas adoptadas.<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Como afecta \u00e1s persoas traballadoras a exposici\u00f3n a riscos psicosociais?<\/strong><\/p>\n<p>Os efectos negativos de orixe psicosocial sobre a sa\u00fade das persoas traballadoras manif\u00e9stanse a distintos niveis. Hai que sinalar que non se restrinxe a afectaci\u00f3n exclusivamente \u00e1 esfera emocional ou psicol\u00f3xica coa conclusi\u00f3n simplista de que a exposici\u00f3n aos riscos psicosociais pode orixinar depresi\u00f3n, ansiedade ou calquera outro trastorno mental. Na primeira instancia prod\u00facese unha resposta de tensi\u00f3n na persoa, coa sintomatolox\u00eda propia deste primeiro efecto. Os danos \u00e1 sa\u00fade poden ser de moita m\u00e1is gravidade e os factores de risco que est\u00e1n nunha situaci\u00f3n de exposici\u00f3n de risco para o traballador non se eliminan ou corrixen.<\/p>\n<p>A prevalencia de afectaci\u00f3n a un nivel ou outro, as\u00ed como a latencia na aparici\u00f3n de danos e s\u00edntomas e a s\u00faa intensidade e duraci\u00f3n, est\u00e1 mediatizada polas caracter\u00edsticas persoais e os recursos organizativos e persoais dispo\u00f1ibles.\u00a0 O papel modulador do apoio social sobre os efectos da tensi\u00f3n laboral na sa\u00fade dos traballadores \u00e9 sobradamente co\u00f1ecido e apoiado pola evidencia cient\u00edfica.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Como se pode actuar ou previr sobre os riscos psicosociais?<\/strong><\/p>\n<p>En psicosociolox\u00eda as medidas preventivas a implementar poden ser moi variadas e afectar non s\u00f3 \u00e1s condici\u00f3ns organizativas. P\u00f3dese considerar que hai tres grandes grupos de actuaci\u00f3ns:<\/p>\n<ol>\n<li>Medidas de prevenci\u00f3n en orixe. Son as que deben priorizarse fronte aos outros tipos de intervenci\u00f3ns. O seu obxectivo \u00e9 eliminar ou reducir a exposici\u00f3n ao risco modificando os estresores a nivel da empresa e da contorna de traballo.<\/li>\n<li>Medidas para aumentar recursos ou resistencia das persoas xa expostas, protex\u00e9ndoas fronte \u00e1s situaci\u00f3ns de traballo potencialmente estresantes. O seu obxectivo \u00e9 aumentar os recursos persoais (individual ou colectivamente).<\/li>\n<li>Medidas con actuaci\u00f3ns terap\u00e9uticas sobre as persoas, cuxo obxectivo \u00e9 protexer e curar \u00e1s persoas afectadas.<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Fonte: Instituto Nacional de Seguridad y Salud en el Trabajo (INSST)\u00a0 <a href=\"https:\/\/www.insst.es\/riesgos-psicosociales2\">https:\/\/www.insst.es\/riesgos-psicosociales2<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Que son os riscos psicosociais? Os riscos psicosociais son os aspectos do dese\u00f1o e xesti\u00f3n do traballo, as\u00ed como os [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":1313,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[70,65,66,47,54,59,53,32,75,31,61,41,36,60,30,57,55,56,63,25,71],"class_list":["post-1364","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","tag-55-anos","tag-benestar","tag-benestar-emocional","tag-calidade-ambiental","tag-condicions-ambientais","tag-condicions-de-traballo","tag-confort","tag-control-da-saude","tag-empresa-saudable","tag-estado-de-saude","tag-estres","tag-lugares-de-traballo","tag-oms","tag-organizacion-do-traballo","tag-riscos-do-traballo","tag-riscos-psicosociais","tag-saude","tag-saude-mental","tag-violencia-no-traballo","tag-vixiancia-da-saude","tag-xestion-de-persoas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fomentoprl.cec.es\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1364","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fomentoprl.cec.es\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fomentoprl.cec.es\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fomentoprl.cec.es\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fomentoprl.cec.es\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1364"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fomentoprl.cec.es\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1364\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1365,"href":"https:\/\/fomentoprl.cec.es\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1364\/revisions\/1365"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fomentoprl.cec.es\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1313"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fomentoprl.cec.es\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1364"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fomentoprl.cec.es\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1364"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fomentoprl.cec.es\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1364"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}